Μια ασυνήθιστη πρακτική που ξεκίνησε από ένα γραφείο τελετών, το Kajiya honten, στην επαρχία Τσίμπα της Ιαπωνίας, εξελίσσεται σε τάση ευεξίας στο Τόκιο, με ολοένα και περισσότερους Ιάπωνες να δοκιμάζουν τον διαλογισμό μέσα σε… φέρετρα, σε μια προσπάθεια να έρθουν αντιμέτωποι με τη θνητότητα και να επαναπροσδιορίσουν τη σχέση τους με τη ζωή.
Το λεγόμενο «coffin-lying», δηλαδή η πρακτική του διαλογισμού μέσα σε φέρετρο, προσφέρει –όπως υποστηρίζεται– έναν ασφαλή, αν και κάπως κλειστοφοβικό, χώρο για να συλλογιστεί κανείς το ενδεχόμενο του θανάτου ή απλώς για να αποφορτιστεί από το άγχος της καθημερινότητας.
Ενώ για τη Δύση η ιδέα των «σαλονιών με φέρετρα» μπορεί να ακούγεται ως διαφημιστικό τέχνασμα, στην Ιαπωνία εδράζεται στην καθιερωμένη πολιτισμική έννοια του kuyō (μνημόσυνο), η οποία εξηγεί την εθνική παράδοση της αποδοχής της ευθραυστότητας της ζωής και της ομορφιάς του θανάτου.
Η «πρόβα θανάτου» ως απάντηση στην κρίση ψυχικής υγείας
Η άνοδος αυτής της πρακτικής σημειώνεται σε μια περίοδο όπου τα ποσοστά αυτοκτονιών μεταξύ των νέων στην Ιαπωνία καταγράφουν ιστορικά υψηλά, ωθώντας την κοινωνία σε δημιουργικούς τρόπους προάσπισης της ψυχικής υγείας, αναφέρει η New York Post.
Οι επιχειρήσεις που προωθούν τον «διαλογισμό σε φέρετρο» υποστηρίζουν ότι η μέθοδος είναι ιδανική για όσους αναζητούν απομόνωση για να ηρεμήσουν τα νεύρα τους, με την τάση να έχει πλέον γιγαντωθεί τόσο, ώστε να υπάρχουν επιλογές για κάθε προσωπικότητα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το νέο σπα στο Τόκιο «Meiso Kukan Kanoke-in», το οποίο προσφέρει «χαριτωμένα φέρετρα» σχεδιασμένα από την εταιρεία Grave Tokyo.
Αυτά τα πολύχρωμα διακοσμημένα φέρετρα στοχεύουν στο να διευκολύνουν «μια εμπειρία διαλογισμού όπου μπορείς να ατενίσεις τη ζωή έχοντας συνείδηση του θανάτου», και μάλιστα με στυλ.
Συνεδρίες 30 λεπτών
Οι πελάτες, έναντι 13 δολαρίων για μια συνεδρία 30 λεπτών, έχουν τη δυνατότητα να προσαρμόσουν την εμπειρία τους επιλέγοντας ανάμεσα σε ανοιχτό ή κλειστό φέρετρο, συνοδεία «θεραπευτικών» μελωδιών, προβολή βίντεο στην οροφή ή απόλυτη σιωπή.
Η σχεδιάστρια της Grave Tokyo και κατασκευάστρια ειδικών φερέτρων, Mikako Fuse, υποστηρίζει πως η φαντασμαγορική προσέγγισή της βοηθά τους ανθρώπους να αντιληφθούν ότι «ο θάνατος είναι λαμπερός και όχι τόσο τρομακτικός».
Το 2024, η Fuse πραγματοποίησε ένα πείραμα σε πανεπιστήμιο του Κιότο, προσκαλώντας φοιτητές να δοκιμάσουν την εμπειρία του φερέτρου για να αλλάξουν την κοσμοθεωρία τους και να ενισχύσουν την «επιθυμία για ζωή».
Μαρτυρίες συμμετεχόντων
Οι αντιδράσεις των συμμετεχόντων ήταν συγκλονιστικές. «Ήταν μια ευκαιρία να αναλογιστώ τον εαυτό μου και να μηδενίσω τις ανησυχίες μου», δήλωσε ένας φοιτητής στην εφημερίδα Mainichi.
«Ο φόβος του θανάτου εξαφανίστηκε και ένιωσα μια ισχυρότερη επιθυμία να ζήσω».
Παρόλο που ο διαλογισμός και η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία αποτελούν τα τυπικά εργαλεία για την ψυχική υγεία, οι υποστηρικτές αυτής της μεθόδου επιχειρηματολογούν ότι η συγκεκριμένη «πρόβα θανάτου» μπορεί να έχει βαθύ αντίκτυπο στον περιορισμό του αυτοκτονικού ιδεασμού.
«Έχω δει πολλούς ανθρώπους που συμμετείχαν στην εμπειρία του φερέτρου της Grave Tokyo να μειώνουν ή να ανακουφίζουν τις σκέψεις θανάτου τους. Πριν επιλέξουν έναν θάνατο που δεν είναι αναστρέψιμος, θέλω να βιώσουν έναν θάνατο που μπορεί να αναστραφεί», επισημαίναι η Fuse με έμφαση.