Τα βασικά σημεία του άρθρου
- Η υπουργός Περιβάλλοντος της Γαλλίας, Μονίκ Μπαρμπού, παραιτήθηκε μετά την έγκριση αμφιλεγόμενου νομοσχεδίου για τη γεωργία, καταγγέλλοντας την κυβέρνηση για περιβαλλοντική υπαναχώρηση.
- Το νομοσχέδιο επαναφέρει τη χρήση φυτοφαρμάκων επικίνδυνων για τις μέλισσες και την ανθρώπινη υγεία, τα οποία είχαν απαγορευτεί στη Γαλλία.
- Η αντιπαράθεση ανέδειξε τις εντάσεις ανάμεσα στην προστασία του περιβάλλοντος και την οικονομική βιωσιμότητα της γαλλικής γεωργίας, δημιουργώντας σοβαρές ρωγμές στο κεντρώο στρατόπεδο του Μακρόν.
Ένα αμφιλεγόμενο νομοσχέδιο για τη γεωργία, το οποίο επιτρέπει την επιστροφή φυτοφαρμάκων επικίνδυνων για τις μέλισσες, προκάλεσε οξεία κυβερνητική κρίση στη Γαλλία.
Η υπουργός Περιβάλλοντος, Μονίκ Μπαρμπού, ανακοίνωσε την παραίτησή της στον πρόεδρο της χώρας, Εμανουέλ Μακρόν, καταγγέλλοντας την κυβέρνηση για περιβαλλοντική υπαναχώρηση.
Η παραίτηση και η αιχμηρή δήλωση
Η Μονίκ Μπαρμπού ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι θα υποβάλει την παραίτησή της στον Γάλλο Πρόεδρο, αμέσως μετά την τελική έγκριση του νομοσχεδίου από το κοινοβούλιο.
Σε δήλωσή της που αναρτήθηκε στο LinkedIn, ανέφερε: «Αντίθετα με τις δεσμεύσεις που μου είχαν δοθεί, η κυβέρνηση εμπόδισε κάθε συζήτηση για την αφαίρεση αυτού του μέτρου».
Η ίδια χαρακτήρισε την ανατροπή αυτή ως «μια περιβαλλοντική οπισθοδρόμηση παραπάνω», προσθέτοντας αιχμηρά: «Η πολιτική δεν είναι ο κόσμος μου, και αν αυτό είναι η πολιτική, σίγουρα δεν θα γίνει ποτέ».
Η Μπαρμπού είχε διατελέσει στο παρελθόν επικεφαλής της WWF Γαλλίας, αφού πρώτα υπηρέτησε ως εκτελεστική γραμματέας της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τη Καταπολέμηση της Ερημοποίησης (UNCCD).
Τι προβλέπει το νέο νομοσχέδιο
Το νομοσχέδιο για τη γεωργία, που υπερψηφίστηκε την Τρίτη, επαναφέρει τη χρήση δύο φυτοφαρμάκων που οι επικριτές τους υποστηρίζουν ότι βλάπτουν τις μέλισσες.
Συγκεκριμένα, δίνει στη γαλλική υπηρεσία υγείας και ασφάλειας, Anses, την εξουσία να εγκρίνει υπό όρους τη χρήση των ουσιών acetamiprid και flupyradifurone.
Οι υποστηρικτές του μέτρου υποστηρίζουν ότι οι Γάλλοι καλλιεργητές ζαχαρότευτλων, μήλων και φουντουκιών χρειάζονται τα εντομοκτόνα αυτά —τα οποία είχαν απαγορευτεί στη Γαλλία το 2018 και το 2019 αντίστοιχα— προκειμένου να παραμείνουν ανταγωνιστικοί απέναντι στους Ευρωπαίους συναδέλφους τους.
Τα εν λόγω φυτοφάρμακα επιτρέπονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αν και τα μεμονωμένα κράτη-μέλη μπορούν να περιορίσουν τη χρήση τους.
Από την άλλη πλευρά, οι επικριτές τονίζουν ότι είναι επικίνδυνα τόσο για τις μέλισσες όσο και για την ανθρώπινη υγεία.
Σχετικά με το acetamiprid, η Μπαρμπού σημείωσε: «Το 2016, η Γαλλία επέλεξε να απαγορεύσει το acetamiprid στο όνομα της αρχής της προφύλαξης, με βάση τα επιστημονικά δεδομένα που ήταν διαθέσιμα εκείνη την εποχή. Δέκα χρόνια μετά, κάθε άλλο παρά διασκεδάζοντας τις ανησυχίες, οι επιστημονικές μελέτες συνεχίζουν να εγείρουν αμφιβολίες για τις επιπτώσεις του στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον».
Η ψηφοφορία διεξήχθη αφού το Συνταγματικό Συμβούλιο, το ανώτατο δικαστήριο της χώρας, ακύρωσε πέρυσι διάταξη άλλου νομοσχεδίου που επιχειρούσε την επαναφορά του acetamiprid, κρίνοντας ότι εγκυμονούσε κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία, έπειτα από συλλογή περισσότερων από δύο εκατομμυρίων υπογραφών.
Γεωργία έναντι περιβάλλοντος και εσωκομματικές τριβές
Η αντιπαράθεση γύρω από τη νομοθεσία ανέδειξε τις εντάσεις ανάμεσα στις εκκλήσεις για την προστασία του περιβάλλοντος και τις προσπάθειες να διατηρηθεί η γαλλική γεωργία οικονομικά βιώσιμη.
Παράλληλα, αποκάλυψε σοβαρές ρωγμές στο κεντρώο στρατόπεδο του Μακρόν, ιδιαίτερα μεταξύ του πρωθυπουργού Σεμπαστιάν Λεκορνί και του Γκαμπριέλ Ατάλ, επικεφαλής του κεντρώου κόμματος Renaissance και υποψηφίου για τις επόμενες προεδρικές εκλογές στη Γαλλία.
Αν και οι Ατάλ και Λεκορνί υποστήριξαν αμφότεροι την επαναφορά του acetamiprid υπό εξαιρετικές περιστάσεις, κατά τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής συζήτησης το βράδυ της Δευτέρας, ο κεντρώος βουλευτής εξέφρασε την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι η κυβέρνηση επέτρεψε την εισαγωγή της διάταξης σε τόσο προχωρημένο στάδιο.
Η χημική ουσία acetamiprid και το ιστορικό της
Το acetamiprid ανήκει στην ομάδα των νεονικοτινοειδών εντομοκτόνων που χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση εντόμων που καταστρέφουν τις καλλιέργειες.
Το 2018, η ΕΕ απαγόρευσε τρία νεονικοτινοειδή, αλλά όχι το acetamiprid, το οποίο έχει τεθεί υπό εξέταση για τις επιπτώσεις του στο νευρικό σύστημα τόσο των μελισσών όσο και των ανθρώπων.
Θεωρείται πάντως λιγότερο τοξικό για τις μέλισσες και διασπάται ταχύτερα στο έδαφος σε σύγκριση με την τριάδα που απαγόρευσε στις Βρυξέλλες.
Η Γαλλία επέλεξε ανεξάρτητα να απαγορεύσει το acetamiprid το 2020. Έκτοτε, τα συνδικάτα των αγροτών ασκούν πιέσεις για την επαναφορά του, υποστηρίζοντας ότι η απαγόρευση ορισμένων χημικών στη Γαλλία, ενώ επιτρέπονται αλλού στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού.
Πέρυσι, οι Γάλλοι βουλευτές πέρασαν νομοσχέδιο που επέτρεπε τη χρήση του παρά τη συγκέντρωση πάνω από 2 εκατομμυρίων υπογραφών, το οποίο όμως ακυρώθηκε αργότερα από το Συνταγματικό Συμβούλιο της Γαλλίας με το αιτιολογικό ότι οι εξαιρέσεις ήταν υπερβολικά ευρείες.
Αντιδράσεις από Greenpeace και αγρότες
Ο Ζυλιέν Ριβουάρ, ακτιβιστής για τη γεωργία στο γαλλικό τμήμα της Greenpeace, δήλωσε: «Το 2026, είναι βαθιά ανησυχητικό το γεγονός ότι ορισμένοι βουλευτές συνεχίζουν να αγνοούν τα συντριπτικά επιστημονικά στοιχεία για τους κινδύνους των νεονικοτινοειδών και τις επιπτώσεις τους στους υδάτινους πόρους».
Αντίθετα, το μεγαλύτερο συνδικάτο αγροτών της Γαλλίας, το FNSEA, χαιρέτισε την ψηφοφορία με ανάρτησή του στο X, χαρακτηρίζοντάς την ως «ένα σημαντικό ορόσημο και μια πρώτη νίκη για τους Γάλλους αγρότες».
Après de longs mois de mobilisations historiques et de travail, l’adoption du projet de loi d’urgence agricole par l’Assemblée nationale constitue une étape majeure et une première victoire pour les agriculteurs français.
La FNSEA remercie l’ensemble des députés qui ont agi… pic.twitter.com/9soxkWdU3z
— La FNSEA (@FNSEA) July 20, 2026
Το ζήτημα της διαχείρισης του νερού
Αν και λιγότερο αμφιλεγόμενη στη συγκεκριμένη συζήτηση, η διάταξη για την παροχή νερού προκάλεσε επίσης αντιδράσεις.
Η αποθήκευση νερού έχει εξελιχθεί σε ένα ιδιαίτερα τεταμένο ζήτημα στη Γαλλία, καθώς οι καύσωνες και οι ξηρασίες που προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή απειλούν τα αποθέματα σε όλη την Ευρώπη.
Η κατασκευή δεξαμενών νερού για τους αγρότες οδήγησε σε βίαιες συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομίας κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας το 2023, στην οποία συμμετείχαν χιλιάδες πολίτες, συμπεριλαμβανομένων προβεβλημένων Γάλλων πολιτικών των Πρασίνων, που θεωρούν ότι ο γεωργικός τομέας καταχράται το νερό και αρνείται να υιοθετήσει τεχνικές καλλιέργειας με λιγότερες απαιτήσεις σε νερό.
Με πληροφορίες από: AFP, Politico