Σε μια πρωτοφανή κίνηση πίεσης προς τους Ευρωπαίους συμμάχους, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, απείλησε να διακόψει την παροχή οπλισμού προς την Ουκρανία, εάν οι χώρες του ΝΑΤΟ δεν συμμετάσχουν σε μια «συμμαχία των προθύμων» για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, αναφέρουν οι Financial Times.
Τα Στενά παραμένουν κλειστά από το Ιράν μετά τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στις 28 Φεβρουαρίου, «στραγγαλίζοντας» μια θαλάσσια οδό από την οποία διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου.
Σύμφωνα με αξιωματούχους που έχουν γνώση των συζητήσεων, ο Αμερικανός Πρόεδρος εξέφρασε την έντονη δυσαρέσκειά του όταν οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες απέρριψαν αρχικά το αίτημά του για ναυτική συνδρομή στο Ορμούζ, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο είναι αδύνατο εν μέσω ενεργής σύρραξης και τονίζοντας πως αυτός «δεν είναι ο δικός μας πόλεμος».
Η παρέμβαση Ρούτε και το τελεσίγραφο για την PURL
Η απάντηση του Τραμπ ήταν ακαριαία, στοχεύοντας στον μηχανισμό PURL – την πρωτοβουλία προμηθειών όπλων του ΝΑΤΟ για την Ουκρανία που χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκά κράτη.
Τρεις αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ότι ο Τραμπ απείλησε με πλήρη αποχώρηση από την Ουκρανία, γεγονός που ανάγκασε τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, σε διπλωματικό μαραθώνιο.
«Ήταν ο Ρούτε που επέμεινε στην κοινή δήλωση επειδή ο Τραμπ είχε απειλήσει να αποχωρήσει από την PURL και από την Ουκρανία γενικότερα. Η δήλωση συντάχθηκε στη συνέχεια γρήγορα, και άλλες χώρες προσχώρησαν αργότερα επειδή δεν υπήρχε αρκετός χρόνος για να κληθούν όλοι να υπογράψουν αμέσως», ανέφερε ένας από τους αξιωματούχους.
Άλλη πηγή πρόσθεσε πως ο Ρούτε περιέγραψε τον Τραμπ ως «μάλλον υστερικό» λόγω της άρνησης των Ευρωπαίων να βοηθήσουν στο Ορμούζ. Υπό αυτή την πίεση, Γαλλία, Γερμανία και Βρετανία εξέδωσαν εσπευσμένα δήλωση στις 19 Μαρτίου.
«Εκφράζουμε την ετοιμότητά μας να συμβάλουμε στις κατάλληλες προσπάθειες για τη διασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης από τα Στενά [του Ορμούζ]», ανέφεραν.
Από την πλευρά του, ο Ρούτε, ερωτηθείς για τον εκνευρισμό του Τραμπ, περιορίστηκε να δηλώσει: «Είμαι βέβαιος ότι οι σύμμαχοι, όπως πάντα, θα κάνουν τα πάντα προς υποστήριξη των κοινών μας συμφερόντων».
Στο πλαίσιο αυτό, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ανακοίνωσε ότι θα φιλοξενήσει συνομιλίες αυτή την εβδομάδα, με θέμα τον σχηματισμό του συνασπισμού για το Ορμούζ, διευκρινίζοντας ωστόσο πως αυτό θα συμβεί «αφού σταματήσουν οι μάχες».
«America First» και στην αεράμυνα
Η ένταση μεταφέρεται και στο πεδίο των εξοπλισμών, καθώς οι πύραυλοι αναχαίτισης PAC-3 για τα συστήματα Patriot είναι πλέον δυσεύρετα, με τις χώρες του Κόλπου και την Ουκρανία να ανταγωνίζονται για τα ίδια αποθέματα.
Παρόλο που ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε πως «τίποτα δεν έχει εκτραπεί ακόμη» από την Ουκρανία προς τη Μέση Ανατολή, κατέστησε σαφές πως «Αν χρειαστούμε κάτι για την Αμερική και είναι αμερικανικό, θα το κρατήσουμε για την Αμερική πρώτα».
Η ρητορική Τραμπ κατά του ΝΑΤΟ
Ο Τραμπ συνεχίζει να κατηγορεί τους συμμάχους για έλλειψη αμοιβαίας συνεργασίας, δηλώνοντας κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου: «Είμαστε εκεί για να προστατεύσουμε το ΝΑΤΟ, να τους προστατεύσουμε από τη Ρωσία. Αλλά αυτοί δεν είναι εκεί για να μας προστατεύσουν. Είναι γελοίο».
Μάλιστα, ο Αμερικανός Πρόεδρος διεμήνυσε μέσω του Reuters ότι θα εξετάσει «απολύτως» το ενδεχόμενο αποχώρησης των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ.
Από την πλευρά της, η αναπληρώτρια εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, δήλωσε με νόημα: «Ο πρόεδρος Τραμπ έχει καταστήσει σαφή την απογοήτευσή του από το ΝΑΤΟ και άλλους συμμάχους, και όπως τόνισε ο πρόεδρος, “οι ΗΠΑ θα θυμούνται“».
