Νέα μέτρα υιοθέτησε η Ευρωπαϊκή Ένωση που απαγορεύουν την καταστροφή απούλητων ειδών ένδυσης και υπόδησης, με στόχο τη μείωση των αποβλήτων, τον περιορισμό του περιβαλλοντικού αποτυπώματος και τη στήριξη βιώσιμων επιχειρηματικών πρακτικών.
Στόχος: Λιγότερα απόβλητα, περισσότερη κυκλική οικονομία
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε στις 9 Φεβρουαρίου νέα μέτρα στο πλαίσιο του Κανονισμού για τον Οικολογικό Σχεδιασμό Βιώσιμων Προϊόντων (ESPR), με σκοπό να αποτραπεί η καταστροφή αδιάθετων ενδυμάτων, αξεσουάρ και υποδημάτων.
Οι κανόνες αποσκοπούν στη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και στη δημιουργία ίσων όρων ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις που υιοθετούν βιώσιμα μοντέλα, ενισχύοντας τη μετάβαση σε μια πιο κυκλική οικονομία.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, κάθε χρόνο στην Ευρώπη καταστρέφεται το 4% έως 9% των αδιάθετων υφασμάτων, προτού καν φορεθούν. Αυτό μεταφράζεται σε περίπου 5,6 εκατομμύρια τόνους εκπομπών CO₂, ποσότητα σχεδόν ίση με τις συνολικές καθαρές εκπομπές της Σουηδίας το 2021.
Διαφάνεια και απαγόρευση καταστροφής αποθεμάτων
Ο κανονισμός ESPR υποχρεώνει τις εταιρείες να γνωστοποιούν στοιχεία για τα αδιάθετα καταναλωτικά προϊόντα που απορρίπτουν ως απόβλητα. Παράλληλα, εισάγει ρητή απαγόρευση της καταστροφής αδιάθετων ρούχων, αξεσουάρ και παπουτσιών.
Οι πράξεις που εγκρίθηκαν σήμερα στηρίζουν τις επιχειρήσεις με τους εξής τρόπους:
Διευκρινίσεις εξαιρέσεων: Η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη προβλέπει σαφείς και αιτιολογημένες περιπτώσεις όπου η καταστροφή μπορεί να επιτρέπεται, όπως για λόγους ασφάλειας ή σοβαρής φθοράς των προϊόντων. Η συμμόρφωση θα ελέγχεται από τις εθνικές αρχές.
Διευκόλυνση της γνωστοποίησης στοιχείων: Η εκτελεστική πράξη καθιερώνει τυποποιημένη μορφή δήλωσης των ποσοτήτων αδιάθετων προϊόντων που απορρίπτονται. Το μέτρο θα ισχύσει από τον Φεβρουάριο του 2027, δίνοντας επαρκή χρόνο προσαρμογής στις επιχειρήσεις.
Αντί για την καταστροφή αποθεμάτων, οι επιχειρήσεις ενθαρρύνονται να βελτιώσουν τη διαχείριση των επιστροφών και να εξετάσουν εναλλακτικές λύσεις, όπως μεταπώληση, επανακατασκευή, δωρεές ή επαναχρησιμοποίηση.
Χρονοδιάγραμμα εφαρμογής
Η απαγόρευση καταστροφής και οι προβλεπόμενες εξαιρέσεις θα ισχύσουν για τις μεγάλες επιχειρήσεις από τις 19 Ιουλίου 2026. Οι μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις αναμένεται να ακολουθήσουν το 2030. Οι κανόνες διαφάνειας του ESPR εφαρμόζονται ήδη στις μεγάλες επιχειρήσεις και θα επεκταθούν και στις μεσαίες από το 2030.
«Αναγκαίο βήμα για τη βιωσιμότητα»
«Ο κλάδος της ένδυσης πρωτοστατεί στη μετάβαση προς τη βιωσιμότητα, αλλά οι αριθμοί δείχνουν ότι απαιτούνται περαιτέρω δράσεις. Με τα νέα αυτά μέτρα ενισχύουμε τις κυκλικές πρακτικές, την ανταγωνιστικότητα και μειώνουμε τις εξαρτήσεις μας», δήλωσε η αρμόδια επίτροπος Περιβάλλοντος, Τζέσικα Ρόσγουολ.
Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Directorate-General for Environment