«Χάνουμε υπερβολικά πολύ χρόνο με αυτά τα δράματα». Με αυτή την αιχμηρή φράση ο Βρετανός πρωθυπουργός, Άντι Μπέρναμ, επιχείρησε να βάλει τέλος στη συζήτηση για ένα δεύτερο δημοψήφισμα ανεξαρτησίας της Σκωτίας, καλώντας τους πολιτικούς της χώρας να αφήσουν πίσω τις ατέρμονες συνταγματικές αντιπαραθέσεις και να ασχοληθούν με τα πραγματικά προβλήματα των πολιτών.
Μιλώντας την Παρασκευή (16/10) στο Μάδεργουελ της Σκωτίας, ο Μπέρναμ ξεκαθάρισε ότι εξακολουθεί να πιστεύει στην ενότητα του Ηνωμένου Βασιλείου, τονίζοντας πως οι πολίτες αντιμετωπίζουν μια σοβαρή κρίση κόστους ζωής και δεν έχουν την πολυτέλεια να αναλώνονται σε νέες πολιτικές συγκρούσεις για την ανεξαρτησία.
«Πρέπει να ξεπεράσουμε τα συνταγματικά ζητήματα. Οι άνθρωποι στη Σκωτία υποφέρουν από την κρίση του κόστους ζωής, όπως και στην Αγγλία και παντού αλλού. Η δουλειά μας είναι να επικεντρωθούμε σε πρακτικές λύσεις. Χάνεται υπερβολικά πολύς χρόνος σε αυτά τα δράματα. Καταναλώνουν πάρα πολλή ενέργεια», δήλωσε χαρακτηριστικά, σύμφωνα με τον Guardian.
Οι δηλώσεις του προκάλεσαν νέα αντιπαράθεση με το Σκωτικό Εθνικό Κόμμα (SNP), το οποίο επιμένει στη διεξαγωγή δεύτερου δημοψηφίσματος. Μάλιστα, οι Σκωτσέζοι εθνικιστές κατηγορούν τον πρωθυπουργό για αντιφατική στάση: ενώ εμφανίζεται πρόθυμος να επανεξετάσει τις σχέσεις της Βρετανίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αντιτίθεται στην επανεξέταση της συμμετοχής της Σκωτίας στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Παρότι ο Μπέρναμ απέφυγε να αποκλείσει κατηγορηματικά ένα δημοψήφισμα όταν ρωτήθηκε ευθέως, πηγή της Ντάουνινγκ Στριτ δήλωσε στην Telegraph ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει νέα ψηφοφορία για την ανεξαρτησία της Σκωτίας κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργίας του.
«Πιστεύω στις ενώσεις κρατών – Η άποψή μου δεν πρόκειται να αλλάξει»
Ο Μπέρναμ ρωτήθηκε συγκεκριμένα εάν αποκλείει κατηγορηματικά τη διεξαγωγή δεύτερου δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία της Σκωτίας όσο βρίσκεται στην πρωθυπουργία.
Αντί να δώσει μια μονολεκτική απάντηση, επέλεξε να υπερασπιστεί την αξία της συνεργασίας μεταξύ των κρατών, δηλώνοντας ότι πιστεύει σε κάθε μορφή ένωσης.
«Πιστεύω ότι οι ενώσεις κρατών είναι καλύτερες, επειδή μπορούν να αντιμετωπίσουν έναν δύσκολο κόσμο με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και ισχύ, όταν συνεργάζονται και δρουν από κοινού», ανέφερε.
Ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι έχει ήδη διατυπώσει ξεκάθαρα τη θέση του στον πρώτο υπουργό της Σκωτίας, Τζον Σουίνι, ο οποίος τάσσεται υπέρ της ανεξαρτησίας.
«Εκείνος έχει διαφορετική άποψη. Ας αποδεχθούμε ότι υπάρχει αυτή η διαφωνία και ας συνεργαστούμε στα ζητήματα στα οποία μπορούμε να συμφωνήσουμε», δήλωσε.
Και πρόσθεσε με νόημα: «Η άποψή μου δεν πρόκειται να αλλάξει. Ας προχωρήσουμε τώρα μπροστά».
Ο Μπέρναμ κατέστησε έτσι σαφές ότι δεν σκοπεύει να εγκαταλείψει την υποστήριξή του στη διατήρηση της Σκωτίας εντός του Ηνωμένου Βασιλείου, επιδιώκοντας παράλληλα να διατηρήσει ανοιχτούς τους διαύλους συνεργασίας με τη σκωτσέζικη κυβέρνηση.
Η νέα σύγκρουση για το Brexit – «Δεν μπορεί να υπάρχουν δύο μέτρα και δύο σταθμά»
Η αντιπαράθεση για το μέλλον της Σκωτίας αναζωπυρώθηκε μετά τις πρόσφατες δηλώσεις του Μπέρναμ για τις σχέσεις της Βρετανίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός δήλωσε αυτή την εβδομάδα ενώπιον βουλευτών ότι θα αποτελούσε «παράλειψη καθήκοντος» να μην εξεταστεί το ενδεχόμενο στενότερων σχέσεων με την ΕΕ, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο η επανένταξη να τεθεί σε μελλοντικό εκλογικό πρόγραμμα των Εργατικών.
Η τοποθέτηση αυτή έδωσε νέο επιχείρημα στο SNP, το οποίο υποστηρίζει ότι το Λονδίνο δεν μπορεί να επιτρέπει την επανεξέταση της απόφασης για το Brexit, αλλά να αποκλείει μια νέα ψηφοφορία για την ανεξαρτησία της Σκωτίας.
Ο Τζον Σουίνι δήλωσε στην Telegraph ότι η συζήτηση για την επανεξέταση της εξόδου της Βρετανίας από την ΕΕ καθιστά πλέον «αναμφισβήτητη» την ανάγκη ενός δεύτερου δημοψηφίσματος ανεξαρτησίας.
Κατά τον ίδιο, μια τέτοια αλλαγή στάσης απέναντι στο Brexit θα υπονόμευε πλήρως τα επιχειρήματα της βρετανικής κυβέρνησης εναντίον μιας νέας σκωτσέζικης ψηφοφορίας.
Από την πλευρά του, ο Στίβεν Φλιν, στέλεχος του SNP, υποστήριξε ότι ο Μπέρναμ απέφυγε συνειδητά να αποκλείσει ρητά το δημοψήφισμα, επειδή αντιλαμβάνεται ότι μια τέτοια θέση θα μπορούσε να θεωρηθεί υποκριτική.
«Δεν απέκλεισε ρητά ένα δεύτερο δημοψήφισμα κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργίας του, παρότι ρωτήθηκε ευθέως», υποστήριξε ο Φλιν, συνδέοντας τη στάση του πρωθυπουργού με τις συζητήσεις για ενδεχόμενη νέα ψηφοφορία σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το σχέδιο Μπέρναμ: Περισσότερη εξουσία στις περιφέρειες της Σκωτίας
Πέρα από το ζήτημα της ανεξαρτησίας, ο Μπέρναμ παρουσίασε μια ευρύτερη πρόταση για την αναδιοργάνωση της κατανομής των εξουσιών στη Σκωτία.
Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η αποκέντρωση δεν πρέπει να περιορίζεται στη μεταφορά αρμοδιοτήτων από το Λονδίνο στο σκωτσέζικο Κοινοβούλιο, στο Χόλιρουντ, αλλά να φτάνει μέχρι τις τοπικές κοινότητες, τις πόλεις και τις περιφέρειες.
«Θέλω να μεταφέρω την οικονομική εξουσία στις περιφέρειες της Σκωτίας. Εσείς το θέλετε;», ήταν το ερώτημα που απηύθυνε στον Τζον Σουίνι.
Ο Μπέρναμ πρότεινε τη συνεργασία της βρετανικής και της σκωτσέζικης κυβέρνησης για τη δημιουργία ενός νέου μοντέλου περιφερειακής και οικονομικής ενδυνάμωσης.
Όπως εξήγησε, στόχος του είναι η οικονομική ανάπτυξη να μην περιορίζεται στα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά να φτάνει σε κάθε περιοχή της χώρας.
«Μια αναζωογονημένη Σκωτία μέσα σε ένα επαναβιομηχανοποιημένο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου κάθε περιφέρεια θα διαδραματίζει τον ρόλο της», δήλωσε, περιγράφοντας το όραμά του.
Αναφέρθηκε μάλιστα στην εμπειρία του ως πρώην δημάρχου του Μείζονος Μάντσεστερ, υποστηρίζοντας ότι οι τοπικές αρχές μπορούν να αντιμετωπίζουν αποτελεσματικότερα τα προβλήματα των κατοίκων όταν διαθέτουν περισσότερες εξουσίες.
Ωστόσο, απέφυγε να προτείνει την υποχρεωτική εφαρμογή του ίδιου μοντέλου στη Σκωτία.
«Δεν έρχομαι εδώ για να επιβάλω ένα μοντέλο. Είναι θέμα της Σκωτίας να αποφασίσει», διευκρίνισε.
Το SNP δηλώνει πρόθυμο να συνεργαστεί – Αντιδράσεις από τους Συντηρητικούς
Παρά τη σύγκρουση για το δημοψήφισμα, η κυβέρνηση της Σκωτίας εμφανίστηκε πρόθυμη να συζητήσει την πρόταση του Μπέρναμ για περαιτέρω αποκέντρωση των εξουσιών.
Ο Στίβεν Φλιν, μιλώντας σε δημοσιογράφους στο συνέδριο του SNP στο Αμπερντίν, επιβεβαίωσε ότι η σκωτσέζικη κυβέρνηση θα συμμετάσχει στις σχετικές συνομιλίες.
«Φυσικά και θα συνεργαστούμε πλήρως με τον πρωθυπουργό σε ό,τι αφορά την ανακοίνωσή του», δήλωσε.
Την ίδια στιγμή, οι Συντηρητικοί της Σκωτίας επέκριναν την επίσκεψη του Μπέρναμ, κατηγορώντας τον ότι επαναφέρει στο προσκήνιο μια συζήτηση που ενδέχεται να οδηγήσει σε νέο δημοψήφισμα.
Ο επικεφαλής τους, Ράσελ Φίντλεϊ, υποστήριξε ότι ο πρωθυπουργός θα έπρεπε να επικεντρωθεί στην οικονομία και στην ενίσχυση της ενεργειακής παραγωγής, αντί να συζητά πολιτικές και διοικητικές μεταρρυθμίσεις.
Κατά τον Φίντλεϊ, ο Μπέρναμ έχει ουσιαστικά αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων απαιτήσεων από τον Σουίνι για μια ακόμη ψηφοφορία ανεξαρτησίας.
«Δεν μπορούμε να αφήνουμε νέους ανθρώπους να ζουν με επιδόματα»
Στην ομιλία του προς φοιτητές στο Λάναρκσαϊρ, ο Βρετανός πρωθυπουργός συνέδεσε την ανάγκη αποκέντρωσης των εξουσιών και με την αντιμετώπιση της ανεργίας και της οικονομικής αδράνειας των νέων.
Όπως είπε, δεν μπορεί να αποδεχθεί μια κοινωνία στην οποία άνθρωποι ηλικίας περίπου 20 ετών παραμένουν εξαρτημένοι από κοινωνικά επιδόματα, χωρίς επαρκείς ευκαιρίες εργασίας.
«Δεν θέλω να έχουμε μια χώρα που θα θεωρεί φυσιολογικό να αφήνουμε νέους ανθρώπους στα 20 τους να ζουν με επιδόματα. Δεν πρόκειται ποτέ να το αποδεχθώ», δήλωσε.
Υποστήριξε ότι οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένας νέος στη Γλασκώβη δεν είναι ίδιες με εκείνες ενός νέου στα Χάιλαντς, όπως και οι επαγγελματικές ευκαιρίες στο Νταντί διαφέρουν από αυτές στο Λάνκασαϊρ.
Για τον λόγο αυτό, τάχθηκε υπέρ πιο ευέλικτων πολιτικών, σχεδιασμένων σύμφωνα με τις ανάγκες κάθε περιοχής, αντί για ενιαία προγράμματα που αποφασίζονται αποκλειστικά από την κεντρική κυβέρνηση.
Η τοποθέτηση αυτή συνδέεται με το ευρύτερο μήνυμα που επιχείρησε να στείλει από τη Σκωτία: ότι η αντιμετώπιση της ακρίβειας, η δημιουργία θέσεων εργασίας και η βελτίωση της καθημερινότητας πρέπει να προηγούνται των συνταγματικών αντιπαραθέσεων.
Ωστόσο, παρά την έκκλησή του να αφήσουν όλοι πίσω τα «δράματα», το ζήτημα της ανεξαρτησίας παραμένει ανοιχτή πολιτική διαφωνία ανάμεσα στο Λονδίνο και το Εδιμβούργο, με το SNP να θεωρεί ότι η συζήτηση για το Brexit ενισχύει το αίτημά του για νέα προσφυγή στις κάλπες.