Περισσότερα από 406.000 χιλιόμετρα μακριά από τη Γη, τέσσερις αστροναύτες ταξίδεψαν εκεί όπου κανένας άνθρωπος δεν είχε φτάσει ποτέ πριν. Στην έκτη ημέρα της αποστολής Artemis II, το πλήρωμα της NASA πραγματοποίησε ένα ιστορικό πέρασμα πίσω από τη Σελήνη, καταρρίπτοντας το ρεκόρ της μεγαλύτερης απόστασης που έχει διανύσει ποτέ άνθρωπος από τον πλανήτη μας στο διάστημα και σηματοδοτώντας την επιστροφή της ανθρωπότητας στη σεληνιακή τροχιά, για πρώτη φορά έπειτα από περισσότερο από μισό αιώνα.
Το διαστημόπλοιο Orion, που οι αστροναύτες βάφτισαν Integrity, εκτοξεύθηκε από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στη Φλόριντα και πέντε ημέρες αργότερα, το απόγευμα της Δευτέρας, μπήκε στην τροχιά που θα το οδηγούσε γύρω από τη μακρινή πλευρά της Σελήνης.
NASA’s camera at The Gantry at LC-39 captured awe-inspiring footage of the Artemis II launch on April 1, 2026. 🚀👀 pic.twitter.com/HsVWfF4q49
— Kennedy Space Center Visitor Complex (@ExploreSpaceKSC) April 4, 2026
Από το κέντρο ελέγχου αποστολής στο Χιούστον, η Καναδή αστροναύτης της Καναδικής Διαστημικής Υπηρεσίας, Τζένι Γκίμπονς, απευθύνθηκε στο πλήρωμα με λόγια που υπογράμμισαν τη σημασία της στιγμής. «Σήμερα, για όλη την ανθρωπότητα, προχωράτε πέρα από αυτό το σύνορο», είπε.
Η απάντηση από το Integrity ήρθε από τον επίσης Καναδό αστροναύτη Τζέρεμι Χάνσεν, μέλος του πληρώματος της Artemis II, ο οποίος απέτισε φόρο τιμής στους πρωτοπόρους της διαστημικής εξερεύνησης.
«Το σημαντικότερο είναι ότι επιλέγουμε αυτή τη στιγμή για να προκαλέσουμε αυτή τη γενιά και την επόμενη να διασφαλίσουν ότι αυτό το ρεκόρ δεν θα κρατήσει για πολύ», δήλωσε.
Λίγες ώρες αργότερα, ο Χάνσεν μαζί με τους αστροναύτες της NASA Ριντ Γουάιζμαν, Βίκτορ Γκλόβερ και Κριστίνα Κοχ έγιναν οι πρώτοι άνθρωποι εδώ και περισσότερο από μισό αιώνα που πέρασαν πίσω από τη Σελήνη.
Η αποστολή δεν αποτελεί την πρώτη ανθρώπινη αποστολή στο φεγγάρι, αλλά είναι η πρώτη από το 1972, όταν το πλήρωμα του Apollo 17 επέστρεψε στη Γη και το πρόγραμμα Apollo ολοκληρώθηκε, αφήνοντας τη διαστημική «λεωφόρο» προς τη Σελήνη για δεκαετίες σιωπηλή.
Σε μια επανάληψη της ιστορίας, η Artemis II κατέρριψε το ρεκόρ απόστασης που είχε καταγράψει το Apollo 13 το 1970.
LIVE: Watch with us as the Artemis II astronauts make their closest approach to the Moon, traveling farther from Earth than ever before. https://t.co/Zpy7GdTqA8
— NASA (@NASA) April 6, 2026
Η κάψουλα Orion έφτασε σε μέγιστη απόσταση 406.771 χιλιομέτρων από τη Γη πριν πραγματοποιήσει αναστροφή πίσω από τη Σελήνη — 6.600 χιλιόμετρα μακρύτερα από το προηγούμενο ρεκόρ.
Το βάρος της Ιστορίας
Η Ιστορία θυμάται ήδη ονόματα όπως των Φρανκ Μπόρμαν, Τζιμ Λόβελ και Ουίλιαμ Άντερς του Apollo 8, των Νιλ Άρμστρονγκ, Μάικλ Κόλινς και Μπαζ Όλντριν του Apollo 11, καθώς και των Λόβελ, Τζακ Σουάιγκερτ και Φρεντ Χέιζ του Apollo 13.
Πλέον όμως προστέθηκαν και τα ονόματα των Ριντ Γουάιζμαν, Βίκτορ Γκλόβερ, Κριστίνα Κοχ και Τζέρεμι Χάνσεν.
Approaching the near side of the Moon.
The Artemis II astronauts have surpassed the record for the distance from Earth at 1:56 ET (1756 UTC). This record was previously set during the Apollo 13 mission when the astronauts traveled 248,655 miles from Earth. The Moon continues to… pic.twitter.com/OapAGgGMex
— NASA Artemis (@NASAArtemis) April 6, 2026
Όταν, τον Σεπτέμβριο του 2025, ο Γουάιζμαν ρωτήθηκε αν αισθάνεται το βάρος της Ιστορίας, ο διοικητής της αποστολής αρχικά αστειεύτηκε. «Μέχρι πριν από περίπου 30 δευτερόλεπτα, δεν το ένιωθα», είπε γελώντας.
«Αλλά σοβαρά τώρα, δεν νομίζω ότι κανείς από εμάς έχει σκεφτεί αυτή την πλευρά της αποστολής. Πιστεύω πραγματικά ότι κάνουμε το επόμενο σωστό βήμα προς μια διαρκή ανθρώπινη παρουσία στη Σελήνη. Το σημαντικό με το να είσαι πρώτος είναι ότι μετά έρχεται ο δεύτερος, ο τρίτος, ο τέταρτος και πολλοί ακόμα».
«Ελπίζω ότι η Artemis II τελικά θα ξεχαστεί», είπε τότε δημοσιογράφους. «Αν ξεχαστούμε, τότε το πρόγραμμα Artemis θα έχει πετύχει».
Παρόμοια άποψη εξέφρασε και Κριστίνα Κοχ νωρίτερα φέτος, καθώς ελπίζει ότι η αποστολή τους θα ξεπεραστεί σύντομα από ακόμη μεγαλύτερα επιτεύγματα.
«Ελπίζω να ξεχάσουν τελείως την Artemis II», δήλωσε σε συνέντευξή της στην εκπομπή 60 Minutes του CBS.
«Μιλάμε για την κληρονομιά μας ως τη δυνατότητα που δίνουμε στις μελλοντικές αποστολές. Από την Artemis III μέχρι την Artemis 100 και αποστολές προς τον Άρη».
Σιωπή για 40 λεπτά
Στις 6:44 μ.μ. ώρα Ανατολικής Ακτής των ΗΠΑ, η μετάδοση βίντεο από την Artemis II διακόπηκε. Για περίπου 40 λεπτά, οι τέσσερις αστροναύτες βρέθηκαν αποκομμένοι από τους υπόλοιπους οκτώ δισεκατομμύρια ανθρώπους της Γης.
Καθώς το διαστημόπλοιο Integrity περνούσε πάνω από τη μακρινή πλευρά της Σελήνης, το πλήρωμα έφτασε στο πιο απομακρυσμένο σημείο από τη Γη , ενώ η απόστασή του από τη Σελήνη μειώθηκε σε λίγο περισσότερο από 6.437 χιλιόμετρα.
Όταν η επικοινωνία αποκαταστάθηκε, η Κοχ ήταν η πρώτη που μίλησε. «Είναι τόσο υπέροχο να ακούμε ξανά τη Γη», είπε.
Από τα παράθυρα της κάψουλας, οι αστροναύτες παρακολουθούσαν τη λεπτή ημισέληνο της φωτισμένης Γης να εμφανίζεται ξανά στον ορίζοντα.
Η Κοχ μίλησε για την αρχή μιας νέας εποχής στην εξερεύνηση του διαστήματος. «Αλλά τελικά, θα επιλέγουμε πάντα τη Γη», είπε. «Θα επιλέγουμε πάντα ο ένας τον άλλον».
“We will always choose each other.”
Mission control has reacquired signal with the Artemis II crew after the mission’s planned loss of signal. Our astronauts are once again using the Deep Space Network to keep conversation and science data flowing between space and Earth. pic.twitter.com/aagRApba1z
— NASA Artemis (@NASAArtemis) April 6, 2026
Ένα μήνυμα από το παρελθόν
Η ημέρα των αστροναυτών ξεκίνησε με μια απρόσμενη φωνή από το παρελθόν: εκείνη του Τζιμ Λόβελ, πιλότου του Apollo 8 και διοικητή του Apollo 13, που είχε καταγράψει το προηγούμενο ρεκόρ απόστασης από τη Γη.
Το μήνυμα είχε ηχογραφηθεί πριν από τον θάνατό του τον Αύγουστο. «Καλώς ήρθατε στην παλιά μου γειτονιά!» είπε.
“Welcome to my old neighborhood.” Our @NASAArtemis II astronauts woke up on the sixth day of their mission to a special message recorded in 2025 by astronaut Jim Lovell, the pilot of Apollo 8. pic.twitter.com/XA4Dc2yQm5
— NASA (@NASA) April 6, 2026
«Είναι μια ιστορική ημέρα και ξέρω πόσο απασχολημένοι θα είστε. Αλλά μην ξεχάσετε να απολαύσετε τη θέα», πρόσθεσε.
Οι αστροναύτες της Artemis II μετέφεραν μαζί τους και ένα συμβολικό αντικείμενο από την εποχή των αποστολών Apollo: το μεταξωτό έμβλημα της αποστολής Apollo 8 που είχε ταξιδέψει στη Σελήνη μαζί με τον Λόβελ.
«Είναι πραγματικά μεγάλη τιμή που το έχουμε μαζί μας στο σκάφος», δήλωσε ο Γουάιζμαν.
Μια συγκινητική στιγμή στη Σελήνη
Μετά την υπέρβαση του ρεκόρ απόστασης του Apollo 13, το πλήρωμα ζήτησε να δοθούν ονόματα σε δύο κρατήρες της Σελήνης.
Ο ένας θα ονομαζόταν Integrity, από το διαστημόπλοιό τους.
Ο δεύτερος είχε ιδιαίτερο συναισθηματικό βάρος, καθώς τίμησε τη σύζυγο του διοικητή Γουάιζμαν, Κάρολ, που πέθανε το 2020 από καρκίνο. «Είναι ένα φωτεινό σημείο στη Σελήνη και θα θέλαμε να το ονομάσουμε “Carroll”», είπε ο Χάνσεν με σπασμένη φωνή.
Οι αστροναύτες αγκαλιάστηκαν, ενώ στο κέντρο ελέγχου επικράτησε σιωπή, καθώς οι δύο κόρες του Γουάιζμαν παρακολουθούσαν από την αίθουσα επισκεπτών.
In an emotional call down to mission control in Houston, the Artemis II crew asked to name one of the moon’s craters “Carroll,” in memory of commander Reid Wiseman’s late wife.
The meaningful moment concluded with the astronauts sharing a group hug. pic.twitter.com/XVDCm6KVwl
— The Washington Post (@washingtonpost) April 6, 2026
Παρατηρώντας τη Σελήνη όπως ποτέ πριν
Το πλήρωμα αφιέρωσε ώρες σε επιστημονικές παρατηρήσεις της σεληνιακής επιφάνειας.
Μια νέα φωτογραφία από το Integrity κατέγραψε πλήρη εικόνα της λεκάνης Orientale – ενός τεράστιου κρατήρα πλάτους περίπου 965 χιλιομέτρων που εκτείνεται τόσο στη κοντινή όσο και στη μακρινή πλευρά της Σελήνης.
History in the making
In this new image from our @NASAArtemis II crew, you can see Orientale basin on the right edge of the lunar disk. This mission marks the first time the entire basin has been seen with human eyes. pic.twitter.com/iqjod6gqgz
— NASA (@NASA) April 5, 2026
Ποτέ πριν ανθρώπινα μάτια δεν είχαν δει ολόκληρο αυτό το γεωλογικό χαρακτηριστικό. «Η Orientale φαίνεται πραγματικά δυναμική αυτή τη στιγμή», είπε ο Γουάιζμαν. «Είναι πολύ τρισδιάστατη».
Η ανθρωπότητα έχει αλλάξει δραματικά τα τελευταία 58 χρόνια. Η Σελήνη όμως όχι τόσο.
Ωστόσο, η Κοχ παρατήρησε μικρούς κρατήρες που δημιουργήθηκαν πρόσφατα από μετεωρίτες.
«Αυτό που πραγματικά μοιάζει είναι σαν ένα καπέλο φωτιστικού, με μικροσκοπικές τρυπίτσες από καρφίτσες και το φως να περνά μέσα από αυτές», είπε. «Είναι τόσο φωτεινές σε σύγκριση με την υπόλοιπη Σελήνη».
Έκλειψη και μετεωρίτες
Οι αστροναύτες έγιναν επίσης μάρτυρες μιας ηλιακής έκλειψης καθώς η Σελήνη πέρασε μπροστά από τον Ήλιο. Το θέαμα ήταν δύσκολο να περιγραφεί όταν η Σελήνη φωτιζόταν μόνο από το φως που αντανακλούσε η Γη.
«Μπορείς πραγματικά να δεις το μεγαλύτερο μέρος της Σελήνης», είπε ο Γκλόβερ. «Είναι το πιο παράξενο θέαμα, να βλέπεις τόσο μεγάλο μέρος της επιφάνειας».
Κατέγραψαν επίσης πέντε μικρούς μετεωρίτες να προσκρούουν στη σεληνιακή επιφάνεια, γεγονός που ενθουσίασε τους επιστήμονες στο Χιούστον.
Στο σκοτεινό φόντο πίσω από τον Ήλιο, οι αστροναύτες παρατήρησαν ακόμη και τον πλανήτη Άρη και τον Κρόνο.
Το τηλεφώνημα του Τραμπ
Όταν ο Ήλιος επανεμφανίστηκε πίσω από τη Σελήνη, η ημέρα των επιστημονικών παρατηρήσεων ολοκληρώθηκε. Λίγο αργότερα, το πλήρωμα δέχθηκε τηλεφώνημα από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Τραμπ εξήρε το κατόρθωμα των αστροναυτών.
«Σήμερα γράψατε ιστορία και κάνατε όλη την Αμερική πραγματικά περήφανη, απίστευτα περήφανη», τους είπε.
Και πρόσθεσε: «Έχουμε πολλά πράγματα για τα οποία μπορούμε να είμαστε περήφανοι τελευταία, αλλά αυτό είναι – δεν υπάρχει τίποτα παρόμοιο με αυτό που κάνετε, να περιφέρεστε γύρω από τη σελήνη για πρώτη φορά σε περισσότερο από μισό αιώνα και να καταρρίπτετε το ρεκόρ όλων των εποχών για τη μακρύτερη απόσταση από τον πλανήτη Γη».
«Θα σας ζητήσω αυτόγραφο… Δεν ζητάω συχνά αυτόγραφα, αλλά εσείς το αξίζετε», τους είπε.
Ο Τραμπ επιβεβαίωσε επίσης τη στρατηγική των ΗΠΑ για το διάστημα.
«Θα καρφώσουμε τη σημαία μας για άλλη μια φορά, και αυτή τη φορά δεν θα αφήσουμε μόνο αποτυπώματα, θα εγκαταστήσουμε μια μόνιμη παρουσία στη Σελήνη, και θα προχωρήσουμε προς τον Άρη, αυτό θα είναι πολύ συναρπαστικό. Το περιμένω τόσο πολύ. Θα ήθελα να είμαι εδώ, αλλά ίσως να μην τα καταφέρουμε ακριβώς όσον αφορά τον χρόνο».
Και τους κάλεσε στον Λευκό Οίκο: «Ανυπομονώ να σας έχω στο Οβάλ Γραφείο στον Λευκό Οίκο, και θα γιορτάσουμε τα απίστευτα επιτεύγματα και τις δοκιμασίες σας».
Περικοπές
Το τηλεφώνημα Τραμπ πραγματοποιήθηκε την ώρα που η πρόταση του Λευκού Οίκου για τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό του 2027 βρίσκεται στο Κογκρέσο.
Η πρόταση προβλέπει μείωση της συνολικής χρηματοδότησης της NASA κατά σχεδόν 25% και περικοπή σχεδόν κατά το ήμισυ του επιστημονικού προϋπολογισμού της υπηρεσίας.
Αν εγκριθεί, θα αποτελέσει -σε προσαρμοσμένα ως προς τον πληθωρισμό ποσά- τον μικρότερο προϋπολογισμό που έχει λάβει η NASA από το 1961.
Ένα ταξίδι με συμβολισμό
Ο Βίκτορ Γκλόβερ σημείωσε ότι το ταξίδι προς τη Σελήνη κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας είχε ιδιαίτερο συμβολισμό για τον ίδιο.
Παρατηρώντας τη Γη από το διάστημα, την περιέγραψε ως μια όαση μέσα στο κενό του σύμπαντος.
«Αυτή είναι μια ευκαιρία για εμάς να θυμηθούμε πού βρισκόμαστε, ποιοι είμαστε και ότι είμαστε το ίδιο πράγμα και ότι πρέπει να το ξεπεράσουμε αυτό μαζί», είπε, κρατώντας τα χέρια των συναδέλφων του.
“Trust us, you look amazing. You look beautiful.”
Artemis II astronaut Victor Glover says seeing Earth from space has made one thing clear: “We’re all one people.” Glover said from up above, the planet looks like “one thing,” adding, “homosapiens is all of us.” pic.twitter.com/hD4ysAxbht
— CBS News (@CBSNews) April 3, 2026
Η επιστροφή στη Γη
Την Πέμπτη, η αποστολή Artemis II θα χρησιμοποιήσει τον ίδιο τύπο τροχιάς που είχε χρησιμοποιήσει και το Apollo 13, μετά την περίφημη έκρηξη της δεξαμενής οξυγόνου που κατέστρεψε κάθε ελπίδα προσελήνωσης.
Η λεγόμενη «τροχιά ελεύθερης επιστροφής» εκμεταλλεύεται τη βαρυτική αλληλεπίδραση Γης και Σελήνης, μειώνοντας την ανάγκη για καύσιμα. Η πορεία θυμίζει το οκτώ και επιτρέπει στο διαστημόπλοιο να επιστρέψει φυσικά προς τη Γη μετά το πέρασμα από τη Σελήνη.
Μόλις το σκάφος εμφανίστηκε ξανά από τη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης το βράδυ της Δευτέρας, βρέθηκε ήδη σε τροχιά επιστροφής προς τη Γη.
Οι αστροναύτες θα επικοινωνήσουν με τους συναδέλφους τους στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό και θα συζητήσουν τα επιστημονικά δεδομένα που συνέλεξαν με την ομάδα στο Διαστημικό Κέντρο Τζόνσον.
Το βράδυ ενδέχεται να πραγματοποιηθεί μικρή διόρθωση πορείας ώστε η κάψουλα να κατευθυνθεί με ακρίβεια προς την προγραμματισμένη προσθαλάσσωση στη Γη την Παρασκευή.
Ο διοικητής της NASA, Τζάρεντ Άιζακμαν περιέγραψε τη στιγμή ως ιστορική.
«Δεν μπορώ να πιστέψω ότι μας πήρε τόσο πολύ χρόνο για να επιστρέψουμε», είπε τη Δευτέρα το βράδυ στο Χιούστον. «Αλλά τώρα είμαστε εδώ και δεν πρόκειται να το εγκαταλείψουμε ποτέ ξανά. Είναι απλώς η αρχή ενός μεγάλου ταξιδιού».
Με πληροφορίες από: New York Times, TIME magazine, Scientific American, Associated Press