Η κυβέρνηση εξετάζει την ενεργοποίηση ενός νέου στεγαστικού προγράμματος στα πρότυπα του «Σπίτι μου», με στόχο την ενίσχυση της πρόσβασης στην κατοικία και την αύξηση της προσφοράς ακινήτων στην αγορά. Το στεγαστικό ζήτημα παραμένει μία από τις μεγαλύτερες πιέσεις για τα ελληνικά νοικοκυριά, καθώς οι τιμές των ακινήτων και τα ενοίκια διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ενός νέου προγράμματος, επισημαίνοντας ότι η κυβέρνηση αναζητά εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης, είτε μέσω του ΕΣΠΑ είτε μέσω νέων ευρωπαϊκών εργαλείων. Σύμφωνα με πληροφορίες, το νέο πρόγραμμα αναμένεται να συνδυαστεί με δράσεις ανακαίνισης κατοικιών, αξιοποιώντας τη λογική του «Ανακαινίζω», ώστε περισσότερα ακίνητα να επιστρέψουν στην αγορά.
Η συγκεκριμένη κατεύθυνση συνδέεται με την ανάγκη να περιοριστεί η πίεση που προκαλούν οι αυξημένες τιμές στην αγορά ακινήτων. Κυβερνητικά στελέχη και παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η επόμενη γενιά στεγαστικών παρεμβάσεων πρέπει να προσφέρει ισχυρότερα οικονομικά και φορολογικά κίνητρα. Η κυβέρνηση επιδιώκει με αυτόν τον τρόπο να αντιμετωπίσει το πρόβλημα των χιλιάδων κλειστών κατοικιών, οι οποίες παραμένουν αναξιοποίητες ακόμη και σε περιοχές με υψηλή ζήτηση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, περίπου 794.000 κατοικίες παραμένουν σήμερα κενές. Για την αξιοποίησή τους έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή παρεμβάσεις, όπως η τριετής φοροαπαλλαγή για κλειστά ακίνητα, τα προγράμματα ανακαίνισης, καθώς και τα στεγαστικά προγράμματα «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2».
Στο ίδιο πλαίσιο, η κυβέρνηση προωθεί για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο σχέδιο κοινωνικής αντιπαροχής και αξιοποίησης δημόσιας γης. Οι πρώτες πιλοτικές εφαρμογές αναμένεται να γίνουν σε περιοχές όπως η Παιανία, η Πάτρα, η Λάρισα και οι Σέρρες, με στόχο τη δημιουργία νέων διαθέσιμων κατοικιών.
Κρίσιμο σταθμό αποτελεί και η ολοκλήρωση του προγράμματος «Σπίτι μου 2», καθώς η 31η Μαΐου είναι η τελευταία ημέρα υποβολής αιτήσεων υπαγωγής. Μετά τη συγκεκριμένη ημερομηνία δεν θα είναι δυνατή η έκδοση νέων βεβαιώσεων επιλεξιμότητας ούτε η έγκριση νέων αιτήσεων.
Όσοι έχουν ήδη ενταχθεί στο πρόγραμμα διατηρούν τη δυνατότητα να προχωρήσουν στην υπογραφή της δανειακής τους σύμβασης έως τις 31 Αυγούστου. Η πορεία του προγράμματος θεωρείται σημαντικός δείκτης για τον σχεδιασμό του επόμενου στεγαστικού εργαλείου, καθώς η κυβέρνηση αναζητά τρόπους για να διευρύνει την πρόσβαση των νέων και των οικογενειών στην ιδιόκτητη κατοικία.
Το ζήτημα της στέγασης βρέθηκε και στην κορυφή της ατζέντας του άτυπου Eurogroup στη Λευκωσία, έπειτα από πρωτοβουλία του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκου Πιερρακάκη. Ο υπουργός χαρακτήρισε τη στέγαση ζήτημα κοινωνικής συνοχής αλλά και οικονομικής σταθερότητας.
Στο πλαίσιο των συζητήσεων εξετάστηκαν οι πολιτικές που εφαρμόζουν η Ισπανία, η Ιρλανδία και η Κροατία. Στόχος των συζητήσεων ήταν η ανταλλαγή εμπειριών και η αναζήτηση κοινών ευρωπαϊκών λύσεων απέναντι σε ένα πρόβλημα που απασχολεί πλέον πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Ισπανία έχει επιλέξει παρεμβατική πολιτική, με περιορισμούς στις βραχυχρόνιες μισθώσεις και εκτεταμένα προγράμματα κατασκευής προσιτών κατοικιών. Παράλληλα, η χώρα παρέχει κίνητρα για την αξιοποίηση κενών ακινήτων.
Η Ιρλανδία εφαρμόζει το πολυετές πρόγραμμα «Housing for All», το οποίο προβλέπει την κατασκευή δεκάδων χιλιάδων νέων κατοικιών κάθε χρόνο. Το σχέδιο συνδυάζει την παραγωγή νέων κατοικιών με επιδοτήσεις για νέους αγοραστές και ενίσχυση της κοινωνικής κατοικίας.
Αντίστοιχα, η Κροατία επιχειρεί να αυξήσει τη διαθεσιμότητα κατοικιών μέσω αυστηρότερου πλαισίου για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις. Η χώρα εφαρμόζει επίσης αυξημένη φορολόγηση στα ακίνητα που παραμένουν κενά ή χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τουριστικούς σκοπούς.
Οι ευρωπαϊκές πρακτικές εξετάζονται ως πιθανά πρότυπα για τις επόμενες παρεμβάσεις στην Ελλάδα. Το βασικό ζητούμενο παραμένει η ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών και η συγκράτηση του κόστους στέγασης για τα νοικοκυριά.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ