Τουλάχιστον το 87% των καταπατημένων εκτάσεων του Δημοσίου εξακολουθεί να βρίσκεται στα αζήτητα, λίγες ημέρες προτού εκπνεύσει και η παράταση 1 έτους που έδωσε η ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΕΘΟΟ), για την υποβολή αιτήσεων από τους ιδιώτες που τα κατέχουν, προκειμένου να τα εξαγοράσουν.
Επίσης επισημαίνεται πως στις 11 Σεπτεμβρίου, λήγει η προθεσμία για την υποβολή των αιτήσεων στην πλατφόρμα https://aeda.apps.gov.gr και μέχρι στιγμής έχουν υποβληθεί σχεδόν 12.000 αιτήσεις εξαγοράς σε σύνολο 90.000 καταπατημένων εκτάσεων.
Μάλιστα πολλές από αυτές δεν έχουν οριστικοποιηθεί ακόμη, παρόλο που η σχετική ρύθμιση προσφέρει γενναίες εκπτώσεις και άτοκες δόσεις.
Οι εκπτώσεις στο τίμημα της εξαγοράς μπορούν να φθάσουν έως και το 80%. Και το ποσοστό αυτό διαμορφώνεται ανάλογα με την περίπτωση, ενώ η εξόφληση του ποσού μπορεί να γίνει σε έως 60 άτοκες δόσεις.
Αξίζει να σημειωθεί πως, ανασταλτικά για την υπαγωγή στη ρύθμιση φαίνεται να λειτούργησαν οι αυστηρές προϋποθέσεις, το πλήθος των δικαιολογητικών που απαιτούνται αλλά και το κόστος εξαγοράς, το οποίο παρά τις προβλεπόμενες εκπτώσεις, θεωρείται υψηλό.
Το περιορισμένο ενδιαφέρον οφείλεται και στο ότι πολλοί ιδιώτες έχουν ήδη δηλώσει τις εκτάσεις στο Ελληνικό Κτηματολόγιο και στο ότι προτιμούν να διεκδικήσουν δικαστικά την κυριότητα των ακινήτων αντί να τα εξαγοράσουν από το Δημόσιο.
Η νέα παράταση
Η ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχει ήδη δεχθεί αιτήματα για νέα παράταση της προθεσμίας εξαγοράς των καταπατημένων εκτάσεων και παράλληλα η Ένωση Ιδιοκτητών Ακινήτων Δωδεκανήσου ζητεί να γίνουν αλλαγές στο υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο.
Σύμφωνα με την Ένωση, οι ιδιοκτησιακές και κτηματολογικές ιδιαιτερότητες των Δωδεκανήσων καθιστούν σε πολλές περιπτώσεις εξαιρετικά δύσκολη ή ακόμη και αδύνατη την εφαρμογή του νόμου και κάποια από τα βασικά προβλήματα είναι η απαίτηση προηγούμενης δήλωσης του ακινήτου στο Ε9, όταν δεν υπάρχει ΚΑΕΚ, αυτοτελής κτηματολογική μερίδα ή άλλα αναγκαία στοιχεία ταυτοποίησης.
Στο πλαίσιο αυτό, ζητείται να δοθεί νέα ουσιαστική παράταση, ειδική μεταβατική ρύθμιση για τα Δωδεκάνησα και εξαίρεση από την υποχρέωση προηγούμενης δήλωσης στο Ε9, όταν αποδεικνύεται αντικειμενική αδυναμία.
Ταυτόχρονα, προτείνεται η μακροχρόνια κατοχή να μπορεί να αποδεικνύεται με κάθε πρόσφορο μέσο.
Η διαδικασία
Υπενθυμίζεται πως, στο aeda.apps.gov.gr με τους κωδικούς του Τaxisnet γίνεται η είσοδος των αιτούντων και μπορεί να υποβληθεί η αίτηση εξαγοράς από εξουσιοδοτημένο πρόσωπο.
Σημειώνεται δε πως, για να υποβληθεί η αίτηση θα πρέπει να πληρωθεί το παράβολο των 300 ευρώ, το οποίο θα συμψηφιστεί με το τίμημα εξαγοράς ή θα επιστραφεί, με την προϋπόθεση ότι η αίτηση έχει απορριφθεί.
Ακόμη μαζί με την αίτηση θα πρέπει να υποβληθούν μια σειρά από δικαιολογητικά. Ενδεικτικά, κάποια από αυτά είναι:
- το τοπογραφικό διάγραμμα του προς εξαγορά δημοσίου ακινήτου με συνημμένη δήλωση μηχανικού,
- το φύλλο προσδιορισμού της αντικειμενικής αξίας οικοπέδου ή γηπέδου,
- η βεβαίωση όρων δόμησης της αρμόδιας υπηρεσίας δόμησης,
- η οικοδομική άδεια, εφόσον υπάρχει, τίτλους από τους οποίους προκύπτει η κατοχή και συνοδευτικό σημείωμα, στο οποίο αποτυπώνεται η κατοχή, υπεύθυνη δήλωση για την έκταση των προς εξαγορά δημοσίων ακινήτων, έγγραφο για τη χρήση του δημοσίου ακινήτου και αντίγραφο του εντύπου Ε1 και Ε9.
Βασική προϋπόθεση του δικαιώματος υποβολής αίτησης εξαγοράς είναι η άσκηση από τον ίδιο τον αιτούντα ή τους δικαιοπαρόχους, επί δημοσίου ακινήτου, αδιαλείπτως κατοχή: επί 30 τουλάχιστον έτη με τίτλο, επί 40 τουλάχιστον έτη χωρίς τίτλο, εφόσον ο αιτών χρησιμοποιεί το ακίνητο ως την κύρια κατοικία του ή ως βοηθητικό χώρο αυτής ή για να ασκεί τουριστική, βιοτεχνική, βιομηχανική, εμπορική ή αγροτική δραστηριότητα.
Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να τονιστεί πως, με τη θέσπιση του νέου πλαισίου δεν χρειάζεται να υπάρχει κτίσμα για να υποβληθεί αίτηση εξαγοράς, ωστόσο απαγορεύεται να εξαγορασθεί ακίνητο με αυθαίρετο κτίσμα.
Επιπλέον, η δήλωση ακινήτου θα πρέπει να έχει γίνει στο έντυπο «Ε9» για τα 5 τουλάχιστον έτη που προηγούνται της αίτησης, προκειμένου να είναι σαφές ότι οι αιτούντες θεωρούσαν πως το ακίνητο είναι δικό τους.
Εάν λοιπόν η αρμόδια επιτροπή εγκρίνει την αίτηση, τότε μέσα σε 5 ημέρες θα εκδοθεί πιστοποιητικό αποδοχής του οποίου η κινοποίηση θυα γίνει στον αιτούντα και θα συμπεριλαμβάνει:
- την περιγραφή του εξαγοραζόμενου ακινήτου (εμβαδόν και όρια),
- τα στοιχεία του αιτούντος,
- το τίμημα εξαγοράς,
- και το ποσό της εφάπαξ και τμηματικής καταβολής.
Η εξαγορά
Ο υπολογισμός του τιμήματος γίνεται σύμφωνα με τις αντικειμενικές αξίες των ακινήτων και κοινωνικά κριτήρια (για ευπαθείς ομάδες, πολύτεκνους, άτομα με αναπηρία).
Επί του τιμήματος εξαγοράς προβλέπονται εκπτώσεις που φτάνουν το ανώτατο μέχρι 80%, ανάλογα με την προσωπική και οικογενειακή κατάσταση του αιτούντος.
Επιπλέον χορηγείται έκπτωση:
- 50%, αν ο ιδιώτης έχει αναγνωριστεί πρωτόδικα ως κύριος του ακινήτου.
- 50%, αν ο ιδιώτης έχει αναγραφεί ως κύριος στις πρώτες κτηματολογικές εγγραφές και έχει ασκηθεί αγωγή από το Δημόσιο ή δεν έχει παρέλθει η προθεσμία άσκησης αγωγής.
- 70%, αν έχει ασκήσει ένδικο μέσο κατά δικαστικής απόφασης για την αναγνώριση της κυριότητας του ακινήτου έως την 31-12-2022.
- 80% επί της αντικειμενικής αξίας για ακίνητο που καλύπτει τις στεγαστικές ανάγκες του αιτούντος (ή του αρχικού δικαιοπαρόχου), ως αποτέλεσμα μαζικής εγκατάστασης πληθυσμιακών ομάδων πριν από το 1964.
Η εξόφληση του τιμήματος γίνεται είτε εφάπαξ με έκπτωση 10% είτε τμηματικά σε έως 60 άτοκες μηνιαίες δόσεις, με ελάχιστομηνιαίο ποσό τα 100 ευρώ.