Η διαχείριση του ιδιωτικού χρέους στην Ελλάδα εισέρχεται σε μία νέα φάση, με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών να προωθεί παρεμβάσεις στον εξωδικαστικό μηχανισμό, οι οποίες επιχειρούν να επαναφέρουν στον πυρήνα της ρύθμισης την προστασία της κύριας κατοικίας.
Γράφει ο Δημήτρης Χριστούλιας
Ο νέος εξωδικαστικός μηχανισμός στοχεύει στην προστασία της πρώτης κατοικίας και γενικότερα στη ρύθμιση ιδιωτικού χρέους. «Η κατεύθυνση αυτή παραπέμπει σε βασικές αρχές του νόμου Κατσέλη, προσαρμοσμένες όμως σε ένα ταχύτερο και περισσότερο ευέλικτο εξωδικαστικό πλαίσιο», επισημαίνει η δικηγόρος, Κατερίνα Φραγκάκη.
Διάσωση της πρώτης κατοικίας
Σύμφωνα με την Κατερίνα Φραγκάκη, «κεντρικό στοιχείο της νέας προσέγγισης είναι η δυνατότητα του οφειλέτη να ζητήσει τη διάσωση της πρώτης κατοικίας του, επιλέγοντας παράλληλα τη ρευστοποίηση της λοιπής περιουσίας του. Με τον τρόπο αυτό, η κύρια κατοικία αποσυνδέεται από το σύνολο της περιουσιακής κατάστασης και αποκτά αυτοτελή προστασία, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις».
«Η φιλοσοφία της ρύθμισης, συνεχίζει η Κ. Φραγκάκη βασίζεται πλέον στην πραγματική οικονομική δυνατότητα του οφειλέτη και στην αξία των περιουσιακών του στοιχείων. Δεν επιδιώκεται η τυπική και ανεφάρμοστη αποπληρωμή του συνόλου της οφειλής, αλλά η διαμόρφωση μιας βιώσιμης λύσης, η οποία θα επιτρέπει την εξυπηρέτηση του χρέους χωρίς να οδηγεί σε οικονομικό αδιέξοδο».
Παράδειγμα
Ενδεικτικά, σε περίπτωση όπου το συνολικό χρέος ανέρχεται σε 300.000 ευρώ, η αξία της κύριας κατοικίας διαμορφώνεται στις 100.000 ευρώ και η αξία της λοιπής ακίνητης περιουσίας στις 200.000 ευρώ, ο οφειλέτης δύναται να ρυθμίσει ποσό αντίστοιχο της αξίας της κύριας κατοικίας, ήτοι 100.000 ευρώ, ενώ το υπόλοιπο ποσό των 200.000 ευρώ μπορεί να οδηγηθεί σε διαγραφή, υπό την προϋπόθεση ότι θα πληρούνται τα κριτήρια βιωσιμότητας και θα ολοκληρωθεί η εκποίηση της λοιπής περιουσίας.
Η προσέγγιση αυτή εισάγει μία κρίσιμη τομή: το μη βιώσιμο τμήμα της οφειλής δεν παραμένει επ’ αόριστον ενεργό, αλλά δύναται να διαγράφεται, εφόσον αποδεικνύεται αντικειμενικά ότι δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί. Με τον τρόπο αυτό, ο εξωδικαστικός μηχανισμός αποκτά ουσιαστικό χαρακτήρα «δεύτερης ευκαιρίας», αντί να λειτουργεί απλώς ως εργαλείο αναδιάρθρωσης χωρίς πραγματική απομείωση του χρέους.