Στις 3 Νοεμβρίου 2025 ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Άγκυρα και Ειδικός Απεσταλμένος του προέδρου Τραμπ στη Συρία, Τομ Μπαράκ, και ενώ οι σχέσεις Τουρκίας-Ισραήλ ήταν τεταμένες, είχε δηλώσει ότι δεν θα υπάρξει πόλεμος μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ και οραματίστηκε συνεργασία σε μια περιοχή που εκτείνεται από την Κασπία Θάλασσα μέχρι τη Μεσόγειο. Ο Μπαράκ τόνισε ότι σύντομα θα μπορούσε να επιτευχθεί εμπορική συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών και ότι η διαδικασία ομαλοποίησης συνεχίζεται, τονίζοντας τον βασικό ρόλο της Τουρκίας στις προσπάθειες κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα.
Του Σάββα Καλεντερίδη
Τώρα βλέπουμε ότι η Τουρκία, μετά από συνεννόηση με τις ΗΠΑ, έχει αναλάβει το ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ ΗΠΑ-Ιράν, με στόχο να αποφευχθεί ο πόλεμος και το Ιράν να στραφεί προς τη Δύση, άρα και προς το Ισραήλ.
Τα τελευταία εικοσιτετράωρα είχαμε μια εξέλιξη στο μέτωπο Συρίας-Κούρδων, που σχετίζεται με τα σχέδια του Τομ Μπάρακ. Συγκεκριμένα έχει επιτευχθεί μια συμφωνία μεταξύ της διοίκησης της Δαμασκού και των Κούρδων των Δυνάμεων Προστασίας του Λαού/Δημοκρατικών Δυνάμεων της Συρίας (YPG/SDG). Αυτή τη φορά, διατύπωσαν το πνεύμα της συμφωνίας ως «σταδιακή ενσωμάτωση».
Επομένως, μπορούμε να το θεωρήσουμε περισσότερο ως συμβιβασμό παρά ως συμφωνία. Ένας συμβιβασμός μεταξύ ατομικής ενσωμάτωσης και ολιστικής ενσωμάτωσης: Σταδιακή ενσωμάτωση.
Η συριακή κρατική τηλεόραση ανακοίνωσε τη συμφωνία με τα ακόλουθα σημεία:
– Οι στρατιωτικές δυνάμεις και των δύο πλευρών θα αποσυρθούν από τις γραμμές επαφής.
– Οι δυνάμεις Ασφαλείας που συνδέονται με το Υπουργείο Εσωτερικών της Συρίας θα εισέλθουν στα κέντρα των πόλεων Χασακά και Καμισλί.
– Θα συγκροτηθεί μια μεραρχία, η οποία θα αποτελείται από τρεις ταξιαρχίες που συνδέονται με τις YPG/SDG.
– Θα συγκροτηθεί μια ταξιαρχία από τις δυνάμεις του Κομπάνι που θα υπάγεται στη μεραρχία του Χαλεπίου.
Εν ολίγοις, η SDG θα ενσωματωθεί στον συριακό στρατό με τη μορφή ταξιαρχιών.
Οι YPG/SDF ερμήνευσαν τη συμφωνία της 10ης Μαρτίου ως «ενσωμάτωση στον συριακό στρατό σε μεραρχίες διατηρώντας παράλληλα την ακεραιότητά τους». Η διοίκηση HTS/Δαμασκού, από την άλλη πλευρά, υποστήριξε ότι επρόκειτο για «ενσωμάτωση των μελών των SDF στον συριακό στρατό ατομικά».
Η Άγκυρα υποστήριξε την άποψη της διοίκησης HTS/Δαμασκού, ενώ το Ισραήλ υποστήριξε τις YPG/SDF.
Οι ΗΠΑ, εν τω μεταξύ, έχουν ορίσει τους στόχους τους ως την επίτευξη ισραηλινο-συριακής ομαλοποίησης, εξασφαλίζοντας με τον τρόπο αυτόν τουρκο-ισραηλινή συνεργασία από την Κασπία Θάλασσα έως τη Μεσόγειο και τελικά σχηματίζοντας ένα μέτωπο κατά του Ιράν. Επομένως, η «συμμαχική αξία» τόσο του HTS όσο και των SDF εξαρτάται από τη συμμόρφωσή τους με αυτή τη στρατηγική.
Η σύγκρουση, στην οποία οι ΗΠΑ δεν υπερασπίστηκαν τις SDF ξεκινώντας από το Χαλέπι και αγνόησαν τη διέλευση του HTS ανατολικά του Ευφράτη, ερμηνεύτηκε από διάφορα κέντρα του PKK ως «ξεπούλημα» και «προδοσία».
Πάντως, είναι επίσης πιθανό να ερμηνευθεί αυτή η συμφωνία μεταξύ Κούρδων-Δαμασκού ως ένα “μπρα ντε φερ” μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ με επίκεντρο τη Συρία.
Η διαδικασία ξεκίνησε με τη Συμφωνία του Παρισιού μεταξύ Ισραήλ και Συρίας στις 6 Ιανουαρίου. Δύο ημέρες αργότερα, στις 8 Ιανουαρίου, οι δυνάμεις της Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ (HTS) ξεκίνησαν επίθεση εναντίον των SDF στο Χαλέπι.
Αλλά η επιχείρηση δεν περιορίστηκε στο Χαλέπι, ούτε καν δυτικά του Ευφράτη. Φαίνεται ότι, υπό την πίεση της Άγκυρας, αυτή η κίνηση επεκτάθηκε στα ανατολικά του Ευφράτη. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο συνήφθησαν διαδοχικές εκεχειρίες και εύθραυστες συμφωνίες.
Είναι ενδιαφέρον ότι, τις τελευταίες ημέρες, το Ισραήλ βομβαρδίζει τη νότια Συρία, παρά τη Συμφωνία του Παρισιού. Αυτό μπορεί να ερμηνευτεί ως πίεση προς το HTS να καταλήξει σε μια «νέα συμφωνία» υπέρ των SDF.
Είναι σαφές από διάφορες δηλώσεις ότι η CENTCOM, όπως και το Ισραήλ, κλίνει προς τη διατήρηση μιας παρουσίας των SDF με επίκεντρο το Καμισλί.
Ο ανταγωνισμός Άγκυρας-Τελ Αβίβ για τον έλεγχο και την επιρροή επί της Συρίας συνεχίζεται. Πάντως, όταν οριστικοποιηθούν τα πεδία ελέγχου της μιας και της άλλης πλευράς και υπό την προϋπόθεση ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να ικανοποιεί τον Τραμπ με την “εποικοδομητική” στάση της στο θέμα της Γάζας, τότε μπορεί να ανοίξει ο δρόμος για την ομαλοποίηση των σχέσεων Ισραήλ-Τουρκίας.
Αυτό το θέμα δεν αφορά μόνο τις δύο χώρες και το Ισραήλ, αφορά επίσης την Ελλάδα και την Κύπρο. Ας ελπίσουμε ότι το θέμα απασχολεί σοβαρά τους ιθύνοντες σε Αθήνα και Λευκωσία.