Με την αλλαγή διακυβέρνησης στις ΗΠΑ μπήκαμε σε μια νέα εποχή οικονομικών και γεωπολιτικών ανακατατάξεων. Στον οικονομικό τομέα το δόγμα του προστατευτισμού του νέου Προέδρου που εκφράζεται με την επιβολή δασμών για την προώθηση της εγχώριας βιομηχανίας, έχει προκαλέσει οικονομικές εντάσεις και μια αναμενόμενη προσωρινή αναταραχή στο παγκόσμιο εμπόριο και στις αγορές επιφέροντας μία επίσης προσωρινή αστάθεια. Στον γεωπολιτικό τομέα η αλλαγή αντιμετώπισης του ΝΑΤΟ που εκφράζεται με την αμφισβήτηση της δέσμευσης των ΗΠΑ σε αυτό, η αβεβαιότητα σχετικά με τη δέσμευση των ΗΠΑ στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, η προσέγγιση της νέας αμερικανικής διοίκησης στην Ρωσία στα πλαίσια της αντιμετώπισης της μεθοδικής κινητικότητας της Κίνας (προσέγγιση που θα μπορούσε να περιπλέξει τις ευρωπαϊκές προσπάθειες για ενεργειακή ανεξαρτησία) και η μείωση της στήριξης προς την Ουκρανία, δημιουργούν μία εύλογη αβεβαιότητα για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Ποια είναι η θέση της Ελλάδας στη νέα αυτή διαμορφούμενη πραγματικότητα και πώς αναμένεται να διαμορφωθούν οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις;
Ας διδαχθούμε από το παρελθόν: συνολικά, οι σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ελλάδας κατά τη διάρκεια της προηγούμενης προεδρίας Τραμπ (2017-2021) χαρακτηρίστηκαν από μια στρατηγική προσέγγιση, με έμφαση στην ασφάλεια και την οικονομία, παρά τις προκλήσεις που προήλθαν από τις γεωπολιτικές εξελίξεις στην περιοχή. Η συνεργασία αυτή συνέβαλε στην ενίσχυση των διμερών σχέσεων και στην προώθηση κοινών οικονομικών και αμυντικών συμφερόντων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Τι αναμένεται συνεπώς να συμβεί σήμερα σέ σχέση με τίς ελληνοαμερικανικές σχέσεις;
Οι στρατηγικές συνεργασίες, οι γεωπολιτικές προκλήσεις και οι οικονομικές σχέσεις θα παραμείνουν κρίσιμοι παράγοντες που θα επηρεάσουν την κατεύθυνση αυτών των σχέσεων. Πιο συγκεκριμένα:
- α) αναμένεται να ενισχυθούν οι διμερείς εμπορικές συμφωνίες μεταξύ των δύο χωρών,
- β) σε σχέση με την άμυνα και ασφάλεια η στρατιωτική συνεργασία θα είναι ζωτικής σημασίας αφού η Ελλάδα θεωρείται κρίσιμος εταίρος, ειδικά λόγω της βάσης στη Σούδα,
- γ) σε σχέση με την ενέργεια οι ΗΠΑ θα ενδιαφερθούν για την ενεργειακή διαφοροποίηση της Ευρώπης μια και η Ελλάδα έχει ρόλο ως κόμβος φυσικού αερίου και ανανεώσιμων πηγών, δεν είναι τυχαίο ότι η Chevron έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για την έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων στην Ελλάδα,
- δ) σε σχέση με την τεχνολογία και τις επενδύσεις μεγάλες αμερικανικές εταιρείες (όπως Microsoft, Google, Pfizer) έχουν ήδη επενδύσει στην Ελλάδα και
- ε) είναι σαφής η εκτίμηση της νέας Πρέσβειρας των ΗΠΑ πού αναμένεται να έλθει στη χώρα μας τον Ιούνιο για την Ελλάδα και την ηγεσία της.
Την στάση της νέας αμερικανικής διοίκησης έναντι της Ελλάδας εκφράζει άλλωστε και η πρόσφατη δήλωση του Προέδρου Τραμπ που υπογραμμίζει ότι η στρατιωτική συνεργασία μεταξύ Ουάσιγκτον και Αθήνας αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ευρώπη.
Συνεπώς μόνο αισιόδοξοι μπορούμε να είμαστε.